Boban, 33, Macedonië

“Ik wens zelfs mijn ergste vijand zo’n leven niet toe.”

Als staatsloze in Macedonië had Boban geen enkele rechten. In de zoektocht naar deze rechten verliet hij zijn geboorteland en heeft België hem ondertussen erkend als staatsloze. Dit biedt Boban echter geen recht op een verblijfsvergunning. Hij heeft ook in verschillende andere landen asiel aangevraagd, maar werd steeds naar België teruggestuurd, waar hij op straat leeft en geen enkele sociale ondersteuning krijgt. Boban heeft twee keer in een gesloten centrum gezeten, maar gezien de Macedonische autoriteiten hem niet erkennen als een van hun onderdanen kan hij niet terugkeren. Acht jaar later heeft Boban nog steeds geen papieren, kan hij nog steeds niet teruggestuurd worden en heeft hij nog steeds geen toekomst.

Niets te verliezen
Ik kwam eind 2005 in België aan. Ik hoopte dat België, als zijnde lid van de EU, mij de mogelijkheid tot een echt leven zou bieden. Ik werd in Macedonië geboren zonder nationaliteit, omdat mijn familie en ik Roma-zigeuners zijn. Ik ben mijn hele leven gediscrimineerd geweest. Ik mocht niet naar de middelbare school, ik mocht niet werken, ik had geen recht op sociale zekerheid, zou nooit mogen trouwen…Ik had geen rechten, geen leven en geen toekomst – en daarom ben ik vertrokken.

Ik heb meteen asiel aangevraagd, maar twee maanden later werd mijn aanvraag geweigerd omdat niemand mijn verhaal geloofde. Ik deed een tweede aanvraag maar zonder resultaat, dus besloot ik staatsloosheid aan te vragen. De procedure is ingewikkeld en duurt lang; je hebt een goede advocaat nodig. Pas na drie hoorzittingen, toen de dienst Binnenlandse Zaken in Macedonië eindelijk bevestigde dat ik de Macedonische nationaliteit niet had en nooit zou kunnen terugkeren, werd ik door België als staatsloze erkend. Dat was in 2009.

Status: staatsloos
In tegenstelling tot wat ik had gehoopt, veranderde het verdict helemaal niets aan mijn situatie. Staatslozen hebben in België geen recht op een verblijfsvergunning, dus ik had nog steeds geen rechten. Ik had nog steeds geen slaapplaats en mocht nog steeds niet werken. In 2010 vroeg ik een regularisatie aan, maar daar kreeg ik zelfs geen antwoord op. De enige hoop die me nog restte was asielaanvragen blijven indienen, hetgeen ik zes keer in totaal heb gedaan. Keer op keer werd mijn aanvraag afgewezen.

Langzaamaan werd ik wanhopig. Wat wilden ze dat ik deed? Waar werd ik verondersteld heen te gaan? Mijn ideeën waren op. Ik klopte bij andere landen aan, vertrok naar Luxemburg, Oostenrijk en Duistland, maar daar werd ik gewoon terug naar België gestuurd. Ze spelen gewoon met mijn voeten! Het is zo frustrerend, soms huil ik van woede… Dit is geen spelletje! Zo’n leven wens ik mijn ergste vijand zelfs niet toe.

Detentie
Ik heb twee keer in detentie gezeten omdat ik geen papieren had. Ik was verbijsterd toen ik ontdekte dat ik zelfs als erkend staatsloze naar een gesloten centrum gestuurd kon worden. De laatste keer dat ik asiel aanvroeg besloten ze me ineens te arresteren en op te sluiten – ook al wisten ze dat ik niet teruggestuurd kon worden! Toen de negatieve respons van Macedonië drie weken later toekwam werd ik weer vrijgelaten. Het commissariaat kent geen genade. Het is een spel van kat en muis!

Weet je wat zielig is: de meeste mensen kunnen niet wachten om de deur van het gesloten centrum achter zich dicht te trekken, maar ik wou niet weg. Beter hier dan op straat, dacht ik bij mezelf. Ik had eten, onderdak, mensen waren vriendelijk tegen me…wat wil een mens nog meer?

Met oog op de toekomst
Al 33 jaar is deze strijd mijn leven…ik kan me bijna niet voorstellen dat het ooit anders zou zijn. Ik wil gewoon een normaal leven. Ik wil kunnen werken en trouwen, een eigen gezinnetje hebben. Maar wanneer zal dat ooit gebeuren? Ik weet het niet. Niemand weet het.

8 jaar in België
Nog steeds geen papieren en is niet-repatrieerbaar wegens staatloos