Marie, 39, Congo (DRC)

“Ik lijd liever kou dan terug naar het gesloten centrum gestuurd te worden zonder mijn kind.”

Marie woonde samen met haar zoontje van twee en haar partner toen ze gearresteerd en naar een gesloten centrum gestuurd werd. Twee weken later werd ze weer vrijgelaten omdat de moeder van een kind met verblijfsvergunning niet uitgewezen  wordt. (Zowel haar partner als haar zoon hebben een verblijfsvergunning, Marie is de enige in het gezin zonder papieren.) Het zoontje van Marie was erg getraumatiseerd door de scheiding van zijn moeder. Regularisatieprocedures mislukten. Familiehereniging is enkel mogelijk in Congo, maar het is onmenselijk om te eisen dat een moeder van zo’n jong kind (zonder Congolese nationaliteit) naar Congo afreist. Succes is niet gegarandeerd en het is onduidelijk hoe lang het zou duren voordat Marie haar zoon weer te zien zou krijgen. Zolang procedures niet veranderen krijgt Marie geen papieren, met als gevolg dat zij en haar familie in armoede blijven leven.

Jong en hoopvol
Mijn studies brachten me in 2001 naar België. Toen ik afstudeerde kreeg ik meteen een vaste job aangeboden in een verzorgingstehuis, waar ik tot 2008 heb gewerkt. Ik deed mijn job heel graag, maar mijn vergunning verliep en de gemeente weigerde deze te verlengen.

In de tussentijd had ik mijn partner ontmoet. Hij is Angolees maar heeft een verblijfsvergunning. We verhuisden naar Antwerpen omdat hij een job dicht bij de Nederlandse grens had. We vroegen een regularisatie aan. In 2010 kregen we een zoon. Helaas was ons appartement niet geschikt voor een baby, en omdat fatsoenlijke appartementen in Antwerpen te duur waren moesten we naar een kleiner dorp verhuizen. Door de grote afstand moest mijn partner toen zijn job opzeggen. Lange tijd hoorden we niets over mijn regularisatieaanvraag. Via een organisatie voor mensen zonder papieren kwamen we uiteindelijk te weten dat mijn aanvraag was afgewezen omdat Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) te horen had gekregen dat we niet meer op het Antwerpse adres woonden dat we destijds hadden opgegeven.

Detentie
De financiële druk nam toe. Mijn partner kon geen vaste job vinden en moest dus tijdelijke jobs aannemen. Zijn inkomen was niet langer voldoende om ons gezin te onderhouden, dus ging ik werken als fruitplukker door de papieren van iemand anders te gebruiken. In september 2012 werd ik op het werk gearresteerd. Het was heel vernederend, ik voelde me net een misdadiger. Ze stuurden me naar een gesloten centrum vlakbij de luchthaven. Het enige wat ik te horen kreeg, was dat zwartwerk illegaal was…voor de rest vertelde niemand mij iets.

Het was afschuwelijk. Het centrum zelf was oké, mensen waren er vriendelijk, maar ik voelde me gewoon verschrikkelijk. Ik moest maar twee weken blijven, maar als ze me er een maand hadden gehouden dan zou ik doodgegaan zijn. Ik maakte me onophoudelijk zorgen, kon niet eten, niet slapen… Ik miste mijn zoontje en was bang dat ze mij zonder hem naar Congo zouden sturen, want hij heeft wel een verblijfsvergunning.  De gedachte alleen al maakte me ziek. Je weet totaal niet wat je te wachten staat, de vliegtuigen die je hoort opstijgen herinneren je er steeds aan dat je op elk ogenblik teruggestuurd kunt worden. Alles leek mogelijk, en dat was verschrikkelijk stresserend.

Twee weken later belde mijn advocaat en vertelde me dat Dienst Vreemdelingenzaken had besloten om me vrij te laten. Ik kan me niet herinneren dat iemand me ooit heeft verteld waarom. Ik was zo blij om mijn zoontje weer bij me te hebben. Gezien ik degene was die altijd voor hem zorgde, was hij helemaal getraumatiseerd door mijn afwezigheid. Hij had nauwelijks geslapen en had de hele tijd gehuild. Daarbovenop was mijn partner zijn baan kwijtgeraakt omdat hij voor ons zoontje had moeten zorgen.

Geduldig afwachten
Het enige dat we nu kunnen doen is afwachten. Mijn advocaat heeft een regularisatie om humanitaire redenen aangevraagd, we zullen zien wat DVZ uiteindelijk beslist. Zelfs als we in deze erbarmelijke omstandigheden moeten leven [de verwarming is kapot en soms hebben ze geen geld om de elektriciteit te betalen] zal ik nooit meer zwartwerken. Ik lijd liever thuis kou dan terug naar een gesloten centrum gestuurd te worden zonder mijn kind.

12 jaar in België
Nog steeds geen papieren en niet-repatrieerbaar wegens familiale redenen